Sunday, November 20, 2016

«Юлдузча» болалар телевизион танловида ҳакамлларнинг вазифаси «маънан жаллодлик» қилишми?!

     «Юлдузча» болалар телевизион танловида ҳакамлик қилаётганларнинг вазифаси иқтидорли болаларни саралаш, рағбатлантиришми ёки «маънан жаллодлик» қилишми?! Бу халқ артистларининг болаларга қилаётган совуқдан совуқ, бетакаллуф, гоҳида очиқдан-очиқ адолатсизлик қилиши кўпчиликда норозилик уйғотиб бўлди. Ёш болаларга ўзига яраша, уларни йиғлатмайдиган тарзда ширин муомала қилишни билмайдиган; юзига ўта жиддий, ҳатто қаҳрли тус бериб ўтирадиган; кескин-кескин оҳангда, гоҳида ўта мужмал фикр билдирадиган; ёш болалардан профессионаллик талаб қиладиган бу ҳакамларни алмаштиришнинг иложи бўлмаса, бу шоуни тўхтатиш керак. Ҳарқалай, кўпгина иқтидорли болаларда, айниқса мумтоз қўшиқларимиз ижрочиси бўлиш орзусидаги болаларда ўз келажагига, иқтидорига бўлган ишончини ўлдирмаслик, умидсизликка туширмаслик учун ҳам шундай қилиш керак ёки ҳакамларга чиройли муомала қилишни ўргатиш керак. (Муножот Йўлчиеванинг доимо бир хил тарзда «Бу ижроингиз менга ёқмади» дейишидаги совуқ оҳанг катта одамнинг ҳам этини жунжиктирворади).


     Бунақада қўшиқчи бўламан деган болаларнинг аксарияти танловларда ғолиб бўлиш учун енгил-елпи чет эл қўшиқларни ижро этиш керак экан деган хулосага бориб қолади-ку. Чунки бу танловда чет тилида қўшиқ айтган болаларга эътибор биринчи планга чиқарвориляпти. Мумтоз қўшиқларимизни айтган болаларга «Бу қўшиқ ёшингизга тўғри келмайди» деган баҳона билан «йўқ» деяётган ҳакамлар севги-муҳаббат ҳақида инглизча қўшиқ айтган иштирокчи болаларга кўпинча таҳсинлар ўқишади. 
     Буям етмагандек, ҳакамларнинг чет тилида қўшиқ айтган ҳамма иштирокчи болага рус тилида мурожаат қилишлари ҳам ўхшамаган бир ҳолат. Ваҳоланки, Ўзбекистонда туғилиб ўсаётган ҳамма бола ўзбекчани тушунади, ўзбекча гапира олади ва шундай бўлиши ҳам шарт. 
Бунақа телевизион танловлар дунёнинг жуда кўп мамлакатларида ўтказилади. Аммо уларда болалар йиғласа севинчдан, хурсандчиликдан йиғлайди, ҳатто танловдан ўтолмаганлар ҳам яхши кайфият билан қолади. Негаки, бу танловларда ҳакамлар завқ билан, болаларча беғубор кайфият билан, самимий ҳакамлик қилишади. Керак бўлса, болаларга қўшилиб рақсга тушишади, қўшиқларга жўр бўлишади, кичкинтой иштирокчиларни кўтариб олишади, иштирокчиларга ҳам, томошабинларга ҳам байрамона кайфият бахш этворишади. Танловдан ўтолмаганларга айрича ширин муомала қилиб, кўнглини кўтаришади (дўқ ургандек «менинг жавобим “йўқ”» дейишмайди!). Ишонмасангиз, Youtubeдан Ҳиндистонда, Туркияда, Америкада, Францияда, Россияда ўтадиган шундай танловларни топиб, бир томоша қилинг.


   «Юлдузча» танлови учун ҳакамликка болалар қўшиқлари бастакорларини, болалар шоирларини, болалар билан муомалани эплай оладиган актёрларни таклиф қилиш мумкинмасми? Бу танловга иштирокчи болалар (бола бўлгани учун ҳам) ниҳоятда катта аҳамият беришади, ҳакамлар баҳосини, муомаласини бир умрга эслаб қолишади. Бу муомала улар ҳаётида ҳал қилувчи таъсир этиши ҳам мумкин. Ҳакамлик қилаётган халқ артистлари халқнинг кичкинтой вакилларига мос муомала қилишни эплолмас эканлар, ҳеч бўлмаса очиқ юз билан, ясама бўлса ҳам жилмайиб ўтиришни амалламайдиларми?! Уларнинг тусидаги жиддийлик ва совуқликни кўриб, катта одам ҳам эсанкираб қолади-ю, бечора болажонларимиз тағинам ўзларини йўқотмай, умид билан танловда иштирок қиляптилар...
Бу танлов яхши ниятлар билан йўлга қўйилгани аниқ эди...


Дилфуза КОМИЛОВА facebook саҳифасидан олинди

Saturday, November 12, 2016

Қонун устиворлигига босқичма босқич ўтишни амалий ташкил этайлик

Бизнесмен айтганидек бир кишидан минг доллар олиш қийин 
аммо минг кишидан бир доллардан олса бўлади. 
Худди шундай, қонун устиворлигига Ўзбекистон бўйича 
ёппасига тарғиб этиш қийин, аммо 1 та вилоятни, ундан сўнг 
яна 1 тасини кейин яна 1 тасини ислоҳ этса бўлади. 
Шу битта-битта саралаш операцияси ёрдамида ими-жимида 
қатағонлар уюштирилган ва уларнинг томонидан қараганда 
мисли кўрилмаган натижага ҳам эришилган. Биз ҳам ана шу 
битта-битта саралаш услуби билан ислоҳотларга эришайлик

  Бозорнинг ишончлилиги ҳокимият аралашувига боғлиқ. Ривожланган бозорга ҳокимият аралашуви чеклаб қўйилган бўлади. Бозорни тартибга солиш учун ҳокимият аралашаверса бозор ўз қонунияти бўйича эмас, ҳоким буйруғи бўйича ҳаракат қилади. Бу эса инвесторларни ҳам, маҳаллий савдогарларни ҳам бозорга бўлган ишончини йўққа чиқараверади.
   Бунинг ўрнига чeт элда ўқиб-ишлаб кeлган, кучли мутахассисларни топиб уларга бозоримизни яхшилаб ўрганишига қўйиб бeриб ундан кейин ўшаларнинг маслаҳати билан қонунлар чиқариб бозорни тартибга солинса ва қонунлар назоратини ҳуқуқ тартибот органларининг ҳалол ходимларига ишониб топшириб бу ходимларнинг ишини юқоридан назорат қилиб турилса бозоримиз тез кунда маҳаллий савдогарларимизни ҳам, чет эл инвесторларини ҳам эътиборига тушади. Нархлар арзонлашади, валюта кириб келади, банкларга пул обороди кучайиб пластик муаммоси ҳам ҳал қилиниши жуда осонлашиб қолади.

   Хулоса доимгидек 1 та: чиқарилган қонунларни кўриб чиқиш ва амалиётга мос келадиган қилиб тўғирлаш. Қонунга барчани бирдeк амал қилдириш.
   Мен қонун чиқарсаму ўзим амал қилмасам, сиз амал қилмасангиз аммо "за то жарима ундирамиз" деган мақсад билан чиқариб ташлайверсам бунда шу қонун амалиётга тўғри келадими йўқми ҳеч ким билмайди.
   Аввал ўша қонунларга қонун чиқарувчи сифатида ўзим ҳам амал қилсам, ўшанда қанчалик тўғри қонун чиқарганимни ўзим тушунаман, Халқ тушунади. Қонунларни амалиётга мос келадиган қилиб ўзгартирамиз.
   Ҳуқуқ тартибот органлари бу қонунлар ижросини қатъий назорат қилади. Шу зайлда қонун ижросини тўлиқ таъминлай оламиз

  Тошкентнинг ўзида қисқа муддатли(3-6 ой) тест режими ташкил этилиши керак. Бу тест режимидан кўзланган мақсад бозор қонунларини тартибга солишни қатъий назорат қилиш. Ҳуқуқ тартибот органлари ўз ишини ёлғон ишлатмасдан бажаришини юқоридан назорат қилинади, Солиқ қўмитаси ҳам ўз ходимларини қатъий назорат қилади, Банклар эса хусусий тадбиркорларнинг кўмакчиси бўлади. Бу нозик жараён бўлганлиги сабабли шахсан Президент ва Бош Вазирнинг ўзлари бу жараённи қатъий назоратига олади Агар бирор вилоятда бу режим ташкил этилса назорат сусаяди. Тошкентда эса бу тест режими Президент, вазирлар, журналистлар, мансабдор шахслар ва асосийси қонун чиқарувчиари ва ижро этувчилари кўз ўнгида ва уларнинг ҳаётига таъсир қилган ҳолда(аввал пичоқнинг ўзинга кейин бошқага ур) реал кўринишда ўтади. Шу сабабли биринчи Тошкентдан бошланиши керак,
   Тошкентда яхши натижага эришиб, Сирдарёга, Наманганга, Фарғона, Жиззах,... битта-битта шу тартиботни амалга оширилиб кетаверади. Америка ўз демократиясини бутун оламга ёйишни истаяпти. Биз эса ўз қонун устиворлигимизни Ўзбекистоннинг барча туманларида ёйишни истаймиз. Ўйлайманки, ҳаракатларимиз жадал бўлса 1 йилда бунга улгурамиз ва 2-йилда қийинчиликларимизнинг мевасини бир неча баробар қилиб оламиз.

   Шуни ёдда тутингки - Халқ ва Давлат манфаати параллел бўлса ривожланиш бўлади. Агар бир бирига қарши ёки кесишадиган қилиб белгиланса бир-бирини алдаш бошланади. РИВОЖЛАНМАЙМИЗ.
   Оддий мисол Давлат кўпроқ фойда кўриш учун Халққа оғирлик қиладиган қонун чиқариб қўйса, Халқ ҳам 1 ойда бу муаммони айланиб ўтиб Давлатни алдаш йўлини топиб олади ва олдингидан кўпроқ фойда топади.
    Халқ ва Давлат манфаати учун хизмат қиладиган биз ҳурмат қиладиган қонунлар чиқарилади ва ижро этилади. Ҳаётимиз енгиллашади. Замонавий дунёда тараққиёт сари одимлаб кундан-кунга ҳаётимиз енгиллашиб бориши назарий жиҳатдан ҳақиқат! Қачонки қонунларимиз юқоридаги каби тарғиб этилса Худо хоҳласа тез кунда ривожланган мамлакатлар рўйхатида G20 да иштирок этамиз.
   Зеро Давлат ҳам Халқнинг манфаати учун хизмат қиладиган кунлар бўсағасида эканмиз, тезроқ шу кунга ўтиш ва яшаш учун қўлимиздан келганча ҳаракат қилайлик

  Бу операциянинг номи масалан "Ишонч ниҳоллари" номи билан юритилади. Ҳар бир вилоятда ўтказилган тартибот биз учун бир ноҳол бўлади. Кимнинг ниҳоли яхши парвариш этилса унинг дарахти(иқтисоди) буюк бўлади. Халқ ўз хоҳиши билан шу ишда Давлат ташаббусларига ёрдам беради деб ўйлайман. Чунки қонун устиворлигини Халқимиз ич-ичидан истайди.

Saturday, October 29, 2016

Kamolot.uz сайтига саёҳат. Қимматли вақтингизни бир пулга қиммат маълумотларнинг таҳлили билан ўғирлаганим учун узр

Таҳлилни биринчи саҳифадан бошлаймиз.
Мавзуларга эътибор беринг:
«Артист»: тақдимотдан фотолавҳалар;
Сериал ижодкорлари билан жонли суҳбат;
Ўзбек киноижодкорларидан янги жанрдаги сериал;
Ғолиблар эълон қилинди; (No Comment)



Энди бу статистикани кўриб қўйинг "2016 йилда ҳар бир ойда келиб тушган фуқаролар мурожаатини билиш учун диаграмма устига сиқчончани олиб боринг" деб номланган графика. 

Ушбу графикада келиб тушган мурожаатлар сони якунланган мурожаатлар сонидан камроқ экан. Яна бир э`тиборли жиҳати - Қайта ишлаш жараёнидагилар Якунланган мурожаатлар сонига тенг экан. (Графика мантиқан хато. Агар 100 та мурожаатдан 80 таси якунланган бўлса Қайта ишлаш жараёнидагилар рўйхатидан 80 таси айириб ташланиши керак эди)

Менимча етарли.

Ҳисоботларни кўрайлик-чи. 2016-йилнинг II чораги якунлари бўйича амалга оширилган ишлар натижалари мавзусини кўздан кечирамиз.

Ҳаракат тизимлари томонидан ҳисобот даврида жами 9,1 мингта тадбир ўтказилди. Уларда 8,3 млн нафарга яқин ёшлар қатнашди (ўтган йилнинг ушбу даврига нисбатан тадбирлар ва ёшлар сони 37,4 %га ортган).(Kamolot.uz)
Таҳлил: 9 минг 100 та тадбир кичик сон эмас! Бу тадбирлар учун қанча миқдорда маблағ ажратилган. Тасаввур қила олмаяпман.
Тадбирлар ва ёшлар сони 37,4 % га ошган эмиш. Тўғрида, бу йил ОТМ ларга рекорд даражада абитурент ҳужжат топширган бўлса.... Ўқишга кирганларнинг барчаси бу ташкилотга а`зо қилиб қўйилади.
Тадбирлар сони хабарда келтирилишича 37 % га ортган, лекин сифат жиҳатидан олдинга силжиш кўзга ташланмади.
 “Сиз қонунни биласизми?”, “Тафаккур синовлари” республика танловларининг таълим муассасаси ҳамда туман (шаҳар) босқичлари ўтказилди. (Kamolot.uz)
Таклиф: Бу тадбирлар ҳар йил ўтказилади. Ёмон эмас, тез-тез ўтказиб туриш керак. Аммо тадбир ўтказилган вақтда конституция ва ба`зи қонунларни йодлатиб, кейинги йил шу вақтгача танаффус берилади. Шунингдек жиноят, меҳнат кодексларидаги моддалар ҳам ўргатиб, тушунтириб борилиши керак. Кўпчилик фуқаролар ариза, шикоят, тушунтириш хати, таржимаи ҳол ва шунга ўхшаш ҳужжатларни мустақил ёзишни билишмайди.


Шунингдек, Ҳаракат томонидан ёшлар ўртасида одам савдосининг олдини олишга қаратилганОдам савдосидавр муаммосимавзусида 750 дан ортиқ таргъибот тадбирлари ташкил этилиб, уларда 50 минг нафардан ортиқ ёшлар иштирок этди. Таргъибот тадбирлари 100 дан ортиқ оммавий ахборот воситалари орқали ёритиб борилди.(Kamolot.uz)
Бу рақамлар... Жим-жимадор рақамлар.... "Ўзбекистон Республикаси Президенти в.в.б. Шавкат Мирзиёев нима сабабдан Камолотни танқид қилди, бу бечоралар кечани кеча, кундузни кундуз демай иш қилиб турган экан?" деб юборасиз беихтиёр.
Биласизми? Google сайтига кириб "Одам савдоси – давр муаммоси" деб ёзиб "излаш" тугмасини босдим, бир неча саҳифада ушбу мавзуда бўлиб ўтган тадбирларни кўрдим. Қизиқиб ичига кирсам матнда Камолот сўзи йўқ. Ҳайрон бўлиб бошқаларини ҳам кириб кўрдим, уларда ҳам Камолот сўзи умуман қатнашмаган экан. Адвокатлар, партиялар, ўқув масканлари томонидан ўтказилган деб ёзилган. Сайтнинг ўзидан "қидирув" имконияти орқали 1 та хабарни топиб олдим холос: (Хоразм вилоятида ўтаётган «Ёшлар ҳафталиги» таргъибот гуруҳи аъзолари «Одам савдосидавр муаммосилойиҳаси асосида суҳбат ўтказиш учун Урганч шаҳар 22-сонли умутаълим мактабига ташриф буюришди.( Kamolot.uz))

“Камолот” ЁИҲ томонидан “Таянчим ва суянчим, фахру ифтихоримсан, муқаддас Ватан!” шиори остида 30 мингдан ортиқ таргъибот материаллари тайёрланиб, жойларда тарқатилди.(Kamolot)
Менга қизиқ... Камолот жойларга турли тадбирлар учун матн ёзиб беришдан бошқа яна бирор иш қиладими? Чунки бу хабарни ҳам Google қидирув тизими орқали топдим, аммо бу ерда ҳам Камолот номи тилга олинмаган. Камолотнинг хабарига кўра, матнни "Камолотчилар" томонидан ёзилган.

9 феврал – буюк мутафаккир, олим, сўз мулкининг султони Алишер Навоий ҳамда 14 феврал – шоҳ ва шоир Заҳириддин Муҳаммад Бобур таваллуд кунига багъишлаб, Ҳаракатнинг маҳаллий ва ҳудудий Кенгашлари томонидан жами 410 минг нафар ёшлар иштирокида 3,1 мингдан ортиқ маънавий-маърифий тадбирлар ташкил этилиб, 30 мингдан ортиқ таргъибот материаллари (флаэр) чоп этилди ва тарқатилди.( Kamolot.uz)

Э бўлдида энди! Алишер Навоий, Заҳириддин Муҳаммад Бобур каби давлат арбобларини хотирлаш ҳар йил мактабларда, коллеж ва лицейларда ёшлар томонидан ўтказиб келинади. 3,1 мингтани ташкил қилгаан ушбу статистикада қандай қилиб Камолотнинг иштироки бўлсин? Нари борса 40 тасида иштирок эткандир, инсоф биланда энди?

     Бир сўз билан айтганда бу ишлар таҳлилга арзимайди. Биз тадбирларни кўряпмиз, аммо тадбирдан кўзланган натижага эриша олганимиз йўқ. Жим-жимадор рақамлар ва баландпарвоз истаклардан бўлак ҳеч нарса эмас. Қимматли вақтингизни бир пулга қиммат маълумотларнинг таҳлили билан ўғирлаганим учун узр. Юз минглаб ўсмирларни вақтини ўғирлагани ва миллионлаб маблағларни ҳавога совургани учун бу ернинг масъуллари кечирим сўрармикан?

Friday, October 28, 2016

Бензин нархи кўтарилди, аммо муаммолар ўз ечимини топмади. Навбатдаги алдов

Korzinka.uz супермаркет қаторлари раҳбари Зафар Ҳошимовнинг "Бензин нархининг ошиши аслида ёмон нарса эмас" деб ёзган фикри ҳеч кутилмаганда http://www.erkak.uz сайтининг эътиборини тортди. Ҳошимовнинг фикрини кўпчилик тушунмасада маъқуллаб қўйишди, унинг фейсбук саҳифасида...

     Зафар Ҳошимов фикрини танқид қилганлар ҳам бўлди. Қисқа ва лўнда таъриф ҳар галгидек Шукуржон Исломовдан бўлди: "албатта ёмон нарса эмас, ҳар биримизда биттадан супермаркетлар тармоғи бўлса"


Шунингдек Мирзиёд Мирусманов (фейсбук фойдаланувчиси) Зафар Ҳошимовнинг ўйлаб-ўйламай ёзган фикрларини илмий тарзда рад этар экан, бу ғояни фашизм(табақалашиш) деб атади:

- "Мамлакатимизда автомобилларга бўлган талаб давлат белгилаб берган ёнилғининг паст баҳоси туфайлигина шундай юқоридир." (Зафар Ҳошимов)

Масалан Германияда бутун Европага нисбатан энг киммат бензин, лекин нимагадир автомобилларга талаб бизникидан кам эмас, юмшок килиб айтганда.

Ундан кейин, "ёнилгининг паст бахоси" масаласида, оддийгина мисол: Германияда уртача ойликни 4000€, бензин нархини 1.31€ (АИ-95) деб олсак, 1 л бензин нархи улар ойлигининг 0.03% ни ташкил килади. Буни узимиздаги холат билан солиштирсак, уртача ойлик - 1 500 000 (ха, атайлаб анча баландрок оляпман), бензин - 2280 (АИ-91). Бунда 1 л бензин бизда ойликнинг 1.5% ни, яъни Германияга нисбатан 46 марта кимматрок тушишини куришимиз мумкин. Бу тагин нархлар ошишидан олдин.

- "Бунинг натижасида кўпчилик оилалар бугунги кунда 2-3 машинага эга."(Зафар Ҳошимов)

Ким кайси ижтимоий табакага мансуб булса, факат шу ва ундан юкори табака аъзоларини куради, бу жамият конуни. Бойлар факат уз тенгини ва ундан хам бойларни куради.

- "Ҳозирнинг ўзидаёқ бизда аҳоли жон бошига ёнилғи истеъмоли баъзи Европа мамлакатлари даражасидан ўтиб кетган."(Зафар Ҳошимов)

Солиштириб курайлик, давлатлар буйича киши бошига кундалик нефть истеъмоли, баррелда:

Узбекистон - 4,09
Германия - 30,42
Франция - 30,12
Англия - 27,88
Голландия - 58,77
Австрия - 33,81
Италия - 29,10
Исландия — 63,38
http://www.priroda.su/item/1625

Ха, анча утиб кетибмиз.

- "Иқтисодий жиҳатдан билимли инсон давлат ҳар доим биз харид қиладиган ёқилғи нархини чуқур субсидиялаштиришини яхши англайди."(Зафар Ҳошимов)

Мисол учун, уша Германияда нефть деярлик тулик импорт килинади, бизда тахминан ярими. Яъни, Германияга нефть кимматрокка тушади. Лекин шунга карамай, одамларнинг харид килиш имкониятига нисбатан бензин бизникидан анча арзонрок. Ё биз нефтни Германиядан кимматрок нархга сотиб оляпмизми, шунчалик субсидиялаш керак булаётган булса?

Бизнесменнинг энг "гузал" пассажларидан эса мана буниси койил колдирди:

- "Шундай экан, сув, иссиқлик ва электр энергияси каби ёқилғи нархини субсидиялаштириш орқали аҳолини ҳимоя қилиш энг мақсадли чора-тадбир эмас."(Зафар Ҳошимов)

Бизнесменимиз йилига икки-уч марта бензинга навбатда туришга накадар кийналаётганини рангдор тасвирлаш билан бир каторда, йил буйи сувсиз, электр энергиясисиз утирган минглаб хамюртларимизга сувни, светни субсидиялаштириш нотугри эканини уктиряпти.

Хуллас, капиталист - он и в Африке капиталист

*****
Маколани "майдалаб" тахлил килиб утирмай, ундаги асосий, марказий гояни ажратиб олсак, шуни курамиз:

"Давлатда хеч кандай ижтимоий химояланганлик, камсукум ахолининг имкониятларини тенглаштирувчи субсидиялар булмаслиги керак, яъни хар ким курпасига караб оёк узатсин. Автомобиль ва бошка шу каби комфорт элементлари - факат бойларбоп булсинки, заправкаларда бу чувриндилар деб биз бойлар навбат кутиб утирмайлик".

Маколадаги гуёки давлат, иктисод, табиат учун кайгуриш - шунчаки ширма, уз гоясини оклашга ва эътиборни асосий фикрдан олиб кочишга каратилган харакатдир. Бирок бундай хийла факатгина оми одамларга нисбатан ишлаши мумкин, чунки маколада халкнинг ижтимоий холатини огирлаштириб, бойлар холатини енгиллаштириш хатти-харакатларини очикчасига куллаб-кувватлаш бор.

Ушбу гояни бир суз билан аталса, бу - фашизмдир. (табакалашган жамият)


Қирғизистон ва Тожикистонда нефти йўқ аммо бензини биздан арзон....


     Бир воқеа эшитиб қолдим. Андижонлик фуқаро ҳажга ўзига тегишли Некся автомобилида бензин билан Ҳаж сафарини адо этиб қайтибди. Харажатлар жуда оз бўлган. Чегарадан ўтган ҳамон бензин нархи арзонлаб бораверади, Араб мамлакатларига яқинлашган сари бензинни сув-текинга олади... Чегараларимиз шунча йил ёпиқ бўлгани сабабли ҳам биз қўшниларимизда бензин муаммо эмаслигини билмадик, энди ҳалол ишлаш вақти етди жаноблар!

      Эркин пикрлар блоги муаллифи сифатида айтишим мумкин, нарх кўтарилишидан бўлак ҳеч бир иш бўлмади. Табиий бойликлар миллатнинг бойлигидир. Ўзбекнефтмаҳсулотнинг отасидан қолган эмас!

Monday, October 24, 2016

Ўзнефтмаҳсулот корхонасининиг монополиясига нуқта қўйиш вақти келди!


     Ўзбeкистон дунёнинг энeргeтика салоҳияти, нeфт-газга энг бой ҳудудида жойлашган. Бошқа томондан, жаҳон бозорларида нeфт нархи 2014 йилдан бeри барeлига $110-115 доллардан тушиб кeлди (2016 йил январида $26 долларга тушиб кeтган эди). Жорий ҳафтаги сўнги савдоларда (21 октябрда) Лондонда БРEНД русумидаги нeфт $51.92, Ню-Ёркда WTI русумидаги нeфт нархи $50.85 доллар сотилди. Охирги икки йилда нeфт нархлари пастлаши натижада нeфт маҳсулотлари, хусусан, бeнзин нархи ҳам дeярли бутун дунёда тушди. 


     Мантиқан, аслида Ўзбeкистонда энeргeтика-нeфт-газ, хусусан, бeнзин муаммоси аллақачон ижобий ҳал бўлиши ва нархлар ҳам тeгишли тарзда тушиши, энг камида барқарорлаши кeрак эди, лeкин нархлар аксинча осмонга сапчияпти. 


     Мамлакатимизда куни кeча Ўзбeкнeфтгаз (Ўзнeфтмаҳсулот) бeнзин нархларини бир кунда 35 фоизга ошириб, мамлакат бўйича ягона нарх бeлгилабди, нарх ошишига асосан "нопок кимсалар" фаолияти сабаб қилиб кўрсатилибди (http://ung.uz/ru/press_center/news/2016/10/22/benzin,    http://unm.uz/press-center/news/410-4).


     Ҳозирги ачинарли вазиятнинг юзага кeлишига асосий сабаблар бу соҳада шу пайтгача олиб борилган нотўғри сиёсат, давлат (тўғрироғи айрим раҳбарлар) монополияси ва ўрнатилган чeклов, ноқобил бошқарув ва коррупциядир. Ўзнeфтeгаз ва Ўзнeфтмаҳсулот ҳамда бу соҳага масъул раҳбарлар мавжуд муаммони самарали ечишга мутлақ қодир эмас. Муаммо  ечими соҳани монополиядан чиқариш, нeфт ва нeфт маҳсулотлари экспорти, импорти ва қайта ишлашни ва маҳсулот ишлаб чиқаришни эркинлаштириш, бу сeкторда хусусий тадбиркорлар ва сармоядорлар фаолият юритишига рухсат бeришдир.




Пикрлар блоги ушбу таҳлилга эътибор беришингизни сўрайди. Биз энди Ўзнефтмаҳсулот корхонасига бефойда мурожаат қилмаймиз. Ўзбекистон Республикаси Монополиядан чиқариш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасига мурожаат қиламиз.
  1. Бензин тақчиллиги, нархнинг кўтарилиши каби сунъий "ричак"ларга ягона сабаб қилиб "нопок кимсалар" кўрсатилишини қаттиқ қоралаймиз! Бундан ташқари "мурожаат"да Бош вазир қабулхонаси ҳақида эслаб аҳолини чалғитишга ҳаракатлар ҳам бор. Гўёки Бош Вазир қабулхонасининг таклифи асосида нархни оширилган бўлса...
  2. Шунингдек кузатган бўлсангиз Ўзнефтмаҳсулот аҳолига муроджаат деб номланган баҳоналарни кўрсатганида Пикрлар блоги Ўзнефтмаҳсулотни аҳолини алдамасликка ва ҳақиқатга тик боқиб ўз Халқини ҳурмат қилган ҳолда ақлга сиғмайдиган баҳоналарни ишлатмасликка чақирди.  Жамиятимиз фуқаролари ҳам Ўзнефтмаҳсулотнинг бу мурожаати аскиячиликдан ўзга нарса эмаслигини билдирдилар. Ўзнефтмаҳсулот эса доимгидек "нопок ва ноаниқ кимсалар"ни баҳона қилиб нархларни 35% га кўтарди. Дунё бозоридан энг арзон ва қадрсиз бўлиб бораётган бир вақтда мамлакатимизда нефтнинг нархи сунъий  кўтарилишига сабаб нима бўлиши мумкин?
  3. Ўзбекистон Республикаси Монополияга қарши кураш давлат органларига қайта мурожаат! Мендан бошқа яна кимдир монополияга қарши курашадими ёки йўқми? “Рақобат тўғрисида”ги қонун ижроси билан ким шуғулланади?
Қўшимча: 
     Ўзбекнефтмаҳсулот раҳбарларини қайта аттестациядан ўтказиш деган таклифим ўз кучида қолади. Шу билан биргаликда Ўзбекистон Республикаси Монополиядан чиқариш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитаси масъуллари ишларини қайта кўриб чиқилишини таклиф этаман!
Хулоса:
Ўзнефтмаҳсулот корхонасининиг монополиясига нуқта қўйиш вақти келди!

Thursday, October 20, 2016

"Ўзнефтмаҳсулот"нинг олди-қочди жавобини очиқчасига таҳлил қиламиз



"Ўзнефтмаҳсулот" 
акциядорлик компаниясининг
мурожаатига қарши мурожаат.
Мурожаат бундай бўлади.

     
     Ички ОАВ ларимиз орқали жуда оз миқдорда таҳлилий мақолаларни қўйиб борилмоқда. Барчаси мутахассис хулосаси. Аммо бизнинг ўз хулосаларимиз ҳам бор. Бу биз учун муҳим. ("Хулоса ўзингиздан" деб тугалланадиган кўрсатувларимизга эҳтиёж юқори.)


      Ҳар йилги октябр-ноябр ойларидаги соҳта бензин тақчиллиги биз учун янгилик бўлмай қолди. Ҳар йил шу тақчилликдан сўнг бензин нархи кўтарилади. Монополиячи ташкилотларнинг нуфузи баландлигиданми улар томонидан белгиланган нархга ҳатто Монополияга қарши кураш қўмитаси ҳам эътироз билдирмайди. Фақат мен эътироз билдираман, шу учун ҳам мен ёмонман.
 "Ўзнефтмаҳсулот" акциядорлик компанияси сўнгги кунларда Тошкент шаҳрида автомобилларга ёнилғи қуйиш шохобчаларида навбатлар кузатилаётгани юзасидан мурожаат билан чиқди - дейилади мазкур хабарда. http://sof.uz/uz/news/show/2886
     Бу мурожаатни таҳлил қиламиз энди. Вилоятлардаги автомобил ёнилғи тақчиллиги одатий ҳолга айландими? Нима сабабдан вилоятларга мендан бошқа ҳеч ким эътибор қилмаяпти? Қани масъул шахслар? Хусусан Навоий вилоятига автомобил ёнилғисини узлуксиз етказиб бериш қачондан(аниқ вақт керак) йўлга қўйилади? 

(Энди "Ўзнефтмаҳсулот"нинг баҳоналарини кўриб чиқамиз)

  1. ...шаҳримизга вилоятлардан қатнаётган кўпчилик автомобиллар эгалари чайқовчилик ниятида турли йўллар билан керагидан ортиқча миқдорда автобензин олиб чиқиб кетишмоқда...
  2. ...аҳоли орасида АЁҚШларда автобензин камайиб кетиши ҳақидаги хабарнинг тарқатилаётгани кўрсатилган...
  3. ...айрим автомобил эгалари ўз уйлари ёки гаражларида автобензинни захира қилиб қўйишга киришишган...
  4. ...автомобиллар сонининг йилдан-йилга кўпайиб бораётганлиги кўрсатилади...
Таҳлил:
1.     Биринчи асосий сабаб яъни асосий айбдор қилиб кўрсатилганлар вилоятлик чайқовчилар экан. Яъни бунга истеъмолчилар айбдор дейилмоқда мурожаатда. Буни қарангки Университетда бизга иқтисод соҳаси профессорлари "Мижоз доимо ҳақ" деб ўргатган. Шундай экан "Ўзнефтмаҳсулот" акциядорлик компаниясида раҳбар ходимларни қайта аттестациядан ўтказиш керакка ўхшайди.
     Эътиборимни торган яна бир муҳим жумла - ...шаҳримизга вилоятлардан қатнаётган кўпчилик автомобиллар эгалари чайқовчилик ниятида... Энди давлат рақами 01 бўлмаган машиналар учун ёнилғи қуйиш шаҳобчалари томонидан лимит белгилаймизми? Ёки вилоятлик меҳмонлар АЁҚШга келса уларга айбдор сифатида ёвқараш қилиш керакми? 
     Вилоятлик чайқовчи шафёрлар ўз вилоятига ёнилғи олиб кетишини биламиз. Улар шу бензинни халққа сотади. Буни ҳам биламиз. Нима сабабдан Халқ ёнилғини АЁҚШдан эмас чайқовчидан қиммат нархда сотиб олади? Бунинг устига таркибига сув қўшилган бензинни? Бундан келиб чиқадики вилоятларда АЁҚШлар стабил ишламайди
     АЁҚШда бензин бўлмаса истеъмолчи бензинни кимдан олади? Қиммат нархда чайқовчидан олади. Буни кўрган АЁҚШ эгалари арзон нархда бензит сотгиси келадими? Улар ҳам бензинни қора бозорга чиқаради. Қарабсизки ноқонуний тадбиркорлик авжида! Табиийки Тошкентга тез-тез қатнайдиган шафёрлар ҳам бу қора бозорга ўз "ҳисса"ларини қўшадилар. Менда савол туғилади Қонуний бозорни яксон қилган Қора бозорни ким тартибга соляпти
"Ўзнефтмаҳсулот" фақат Тошкентга ёнилғи етказиб беришга ихтисослашганми? Нега вилоятлардаги ёнилғи тақчиллиги ҳақида эслаб ҳам ўтирмади? Ҳурматимиз шу ергачамиди? Масъул ходимлар аввало узр сўраб муаммога кенгроқ ёндашишлари лозим! Ёки Ўзбекистон фақат Тошкент шаҳридан иборат деб ўйлайдиларми?
2.     Миш-мишлар тарқалиши октябр-ноябр ойларидаги ёнилғи нархининг оширилишига ҳам сабабчи бўляптими? Бу миш-мишлардан ким фойда кўришига қараб миш-миш муаллифлари кимлини тахмин қилса бўлади пикр(фикр)имча.
3.     Миш-миш бўлса заҳира ҳам бўлади. Бир сабабни 2 марта келтиришга ҳожат йўқ, таҳлилга арзимайди.
4.     Атомобиллар сони йилдан йилга ортиб бормоқда, аммо тепасига Метан, Пропан деб ёзиб қўйилган шаҳобчалар ҳам ортяптику! Ўзбекистонда газлаштирилган ва газлаштирилмаган автомобиллар сони ва умумий миқдорга нисбатан улушини ким аниқлаб бера олади менга? Боз устига биз замон билан ҳамнафас яшашни даъво қилаётган эканмиз нега йилнинг шу вақтларида ҳар йилги сценарий қайтарилаверади? "Ўзнефтмаҳсулот" эса мурожаатдан нарига ўтгани сезилмайди ва барибир нархлар сунъий оширилади?

Доим шундай. Муаммони бартараф этишга аниқ режа топилмаса боллада айб йўқ деб айбни ё гунг-кар кишига ёки бўлмаса вафот этган одамга юклаймиз...

Юқоридаги барча муаммоларнинг бош сабаби - мутасаддиларимиз жамоатчилик назорати тўғрисидаги қонунга амал қилмаётганликларида. Марҳамат қилиб қонунга мувофиқ бизга ҳисоб беришсин!

Thursday, October 6, 2016

Кар-карлар ҳақида

"Постда ёзилган гаплар ҳеч бир воқеъликдан олинмаган, барчаси ўйлаб топилган гаплар"(Шу гап жуда ёқиб қолди)

Ижтимоий тармоқларда ҳамма кар-кар, кўчада мушукчага айланиб қолишади :-)

Ўтириб олиб Россияни ёмонлайди, бири Американи, бири Ўзбекистонни, яна бошқаси ўтмишдаги газ-свет ҳақида гапирадими-эй. Биттаси қонунлар ижроси йўқлигидан нолиса бошқаси қонун нималигини билмай умрининг ярмини яшаб қўйганига йиғлайди. Ҳе ношукрлар :-)

Лекин кўчада ҳамма хурсанд-ҳамма шод. Мусаффо осмонга битта қараса эси жойига келиб шукр қиворади. Бирор киши ёнида нолиса шукроналик ҳақида 2 оғиз лоф айтиб қўрқиб туриб қочиб кетади, қулоқ бўлса керак мандан гап олмоқчи деб :) (Тасаввур қил, қулоқ бўлса яхшику дардларингни айтиб уни ҳам бошини қотир дегим келади шуларга, балки ҳал қилиб берар ўша қулоқ, бориб етказадику ҳар ҳолда )

Қора ниятли ёвуз кучлар, қирол Артурнинг азалий душмани Лонцелот ва эртакдаги бир кўзли қароқчилар АГАРДА ижтимоий тармоққа ишониб ҳаракат қилса Ўзбекистон ҳақида қаттиқ адашади ва стратегияси барбод бўлади.

Ўзбекистоннинг энг кучли қўриқчилари ана шу ижтимоий тармоқларда нолиб кўчада шукрга чақирувчи дўстларимиз. Булар ахир энг катта душмандаримизни(билмадим ўзи у олабўжилар борми, йўқми) статистикасини адаштиряптида.

МРБ нинг "одамлар онгига таъсир ўтказувчи" энг кучли дастурларига ҳам, Моссадникига ҳам, Россияни пропагандасига ҳам ўзимизнинг миллий буқаламунларимизни қарши қўйиб енгиб ўтамиз. Яшасин миллат, яшасин давлат, яшасин Ўзбекистон ва бор бўлсин мана шу ватанпарварлар :)